Wielkie zderzenie w Fomalhaut. Do takich kolizji dochodziło, gdy powstawał Układ Słoneczny

22 grudnia 2025, 10:52

Fomalhaut to jedna z najjaśniejszych gwiazd na nocnym niebie. Znajduje się w odległości 25 lat świetlnych od nas w gwiazdozbiorze Ryba Południowa i jest bardziej masywna, jaśniejsza oraz znacznie młodsza od Słońca. Ma zaledwie 440 milionów lat. Otaczają ją liczne pierścienie szczątków, z których formuje się układ planetarny. Grupa naukowców z USA, Chin, Niemiec, Wielkiej Brytanii i Chile wykorzystała Teleskop Hubble'a do zobrazowania gwałtownych kolizji, do jakich dochodzi w tworzącym się systemie. Kolizji podobnych do tych, jakie miały miejsce, gdy tworzył się Układ Słoneczny.



Morski skorpion był większy niż człowiek

21 listopada 2007, 12:10

W Niemczech odkryto skamieniałe szczęki 2,5-metrowego morskiego skorpiona, który żył równocześnie z dinozaurami. Skamielina liczy sobie 390 milionów lat i sugeruje, że pająki, insekty czy kraby, które żyły w tamtych czasach, były większe, niż dotychczas sądzono.


Obserwowane delfiny nie śpią

9 maja 2012, 10:56

Obserwowane delfiny nie odpoczywają. Podpływające zbyt blisko łodzie z turystami to długoterminowy stresor, który może doprowadzić do wyczerpania organizmu (Journal of Environmental Management).


Narzędzia do niedźwiedziego peelingu

6 marca 2012, 06:55

Z narzędzi korzystają naczelne, ptaki i ryby, jednak u dzikich niedźwiedzi brunatnych takie zachowanie zaobserwowano po raz pierwszy. W lipcu 2011 r. Volker Deecke z University of Cumbria sfotografował w Parku Narodowym Glacier Bay liniejącego niedźwiedzia, który najwyraźniej odrywał sobie kępki wypadającego futra za pomocą kamienia pokrytego wąsonogami.


Mitchondria odpowiadają za krwiotworzenie

14 czerwca 2017, 12:28

Mitochondria są nie tylko centrami energetycznymi komórki. Okazuje się, że odgrywają także ważną rolę w krwiotworzeniu (hematopoezie).


Zmarł profesor Andrzej Trautman, który położył podwaliny pod wykrycie fal grawitacyjnych

4 marca 2026, 14:32

Przed tygodniem, 27 lutego, w wieku 93 lat zmarł profesor Andrzej Trautman, człowiek, który rozstrzygnął jeden z największych dylematów Alberta Einsteina. Polski fizyk mając zaledwie 25 lat udowodnił, że fale grawitacyjne to nie tylko matematyczne ciekawostka, ale obiekty, które fizycznie istnieją, przenoszą energię i informację, a zatem można je wykryć. Jego prace, wzbogacone później o rozwiązanie Robinsona-Trautmana, które opisuje rozchodzenie się fal grawitacyjnych, stały się jednym z teoretycznych fundamentów budowy detektorów LIGO i VIRGO i doprowadziły do zarejestrowania fal grawitacyjnych.


Prezent jak marzenie?

19 grudnia 2007, 09:47

Wszyscy wiemy, że wybór prezentu bywa prawdziwym wyzwaniem. Nasze własne preferencje mogą tylko pogarszać sprawę. Im bardziej coś lubimy i podoba nam się to jako podarek, tym gorzej postąpimy, kupując to – uważa Andrew Gershoff z University of Michigan.


Walczą z otyłością, a stają się abstynentami

25 maja 2012, 06:07

Jedną z metod walki z otyłością jest zabieg wyłączenia żołądkowego metodą Roux (gdzie odcina się część podwpustową żołądka i łączy z jelitem cienkim). Okazuje się, że ludzie z małą kieszonką zamiast żołądka zwykłej wielkości nie tylko ograniczają jedzenie, ale i zaczynają pić mniej alkoholu.


Amerykanie odkryli miejsce gromadzenia się antarktycznego krylu

6 lipca 2017, 09:30

Naukowcy, którzy spędzili w Antarktyce cztery kolejne sezony letnie tworząc mapę rozkładu krylu informują, że łączna masa tych niewielkich organizmów jest większa niż masa wszystkich ludzi. Kim Bernard, oceanograf z Oregon State University i jej zespół badali, jakie warunki są potrzebne, by kryl rozmnażał się szczególnie intensywnie i szukali miejsc szczególnie obfitego występowania krylu na Oceanie Południowym.


Papierowy prom

16 stycznia 2008, 22:58

Choć wśród obiektów, jakie spadły na Ziemię z przestrzeni kosmicznej można znaleźć wiele niezwykłych okazów, jeszcze nie ma wśród nich papierowego samolotu. Brak ten postanowili uzupełnić naukowcy z University of Tokyo oraz współpracujący z nimi członkowie Japan Origami Airplane Association. Mają oni zamiar skonstruować z papieru samolot, który dotrze z pokładu Międzynarodowej Stacji Kosmicznej na powierzchnię Ziemi.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk